Haysiyetsiz Hayat Sürme

TMK 163’te haysiyetsiz hayat sürme ayrı özel bir boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir. Haysiyetsiz hayatın kesin bir tanımının yapılması mümkün değildir. Toplumda egemen olan genel ahlak ve sosyal değerler çerçevesinde diğer eşte kınanan davranışın haysiyetsiz olup olmadığı tespit edilecektir. Hâkim bu konuda takdir yetkisini kullanacaktır. Ayyaşlık, randevu evi işletme, kumarbazlık, hayat kadını olarak çalışmak haysiyetsiz hayata verilen örneklerdir.

Haysiyetsiz hayat sürme nedeni ile boşanma kusura dayalı bir boşanma sebebi olduğu için haysiyetsiz hayat sürdüğü ileri sürülen eşin kusurlu olması gerekir. Bu çerçevede ayırt etme gücünden yoksun bir eşin sürekli cinsel açıdan suistimale uğraması haysiyetsiz hayat sürme nedeni ile boşanma sebebi olmayacaktır.

TMK m.163 nisbi bir boşanma sebebidir, davalı eşin haysiyetsiz bir hayat sürmesi tek başına boşanma için yeterli değildir. Aynı zamanda davacı eşten haysiyetsiz hayat süren eş ile yaşamasının beklenememesi gerekmektedir. Bu çerçevede kendisi de haysiyetsiz hayat süren kişinin eşindeki aynı veya benzer haysiyetsiz davranışın birlikte yaşam için katlanılmaz olduğunu ileri sürmesi kabul görmeyecektir.

Haysiyetsiz hayat sürmenin boşanma nedeni olabilmesi için evlilik akdinden sonra gerçekleşmiş olması gerekir. Evlilik sonrası devam etmeyen evlilik öncesinde gerçekleşmiş haysiyetsiz hayat sürme teşkil eden davranışların evlendikten sonra öğrenilmesi somut olaya bağlı olarak ancak hata veya hileye dayalı olarak evliliğin iptali imkânı verebilir.

Haysiyetsiz hayat sürme denildiği için bu boşanma sebebine dayanılabilmesi için haysiyetsiz davranışın en azından bir müddet devam edecek şekilde süreklilik arz etmesi gerekir. Tekrarlanmayan haysiyetsiz davranış bu madde kapsamında boşanma hakkı vermez.

TMK 163’e göre davalı eş haysiyetsiz hayat sürüyorsa davacı eş her zaman boşanma davası açabilir. Fakat haysiyetsiz hayat sürmeyi bildiği ve başka bir nedenle zorunda olmadığı halde evliliğe devam eden eş, uzun yıllar sonra bu sebebe dayanırsa evliliğe devam etmenin kendisinden beklenemeyeceğine hâkimi ikna etmesi daha güç olacaktır.

TMK 161 ve 162’ün aksine affın boşanma davasına etkisi TMK m. 163’te düzenlenmemiştir. Haysiyetsiz hayat sürme davranışının affedilmesi halinde haysiyetsiz davranış tekrarlanmadığı ve devam etmediği müddetçe bu sebebe dayanarak dava açmak mümkün olmayacaktır. Fakat haysiyetsiz hayat süren kişinin bu hayata son vereceği düşünülerek bir kez affedilmesi, haysiyetsiz hayat sürmeye genel geçer rıza verildiği anlamına gelmez. Bu durumda haysiyetsiz hayat sürdürme tekrar başlar veya devam ederse dava açılabilir.

TMK m.163

HAYSİYETSİZ HAYAT SÜRME NEDENİYLE BOŞANMA

┌───────────────────────────┐

ŞART 1         

Davalı eş, evlilikten sonra haysiyetsiz hayat sürmelidir

└──────────────────────────┘

│

▼

┌───────────────────────────┐

ŞART 2

Bu yaşam tarzı nedeni ile davacıdan evliliği

sürdürmesi beklenemez olmalıdır

└──────────────────────────┘

│

▼

┌───────────────────────────┐

SÜRE SINIRI

Dava açma süresi yoktur

Her zaman açılabilir

└───────────────────────────┘