Türkiye ve Hedef Ülke Pazarlarında Sağlık Reklamlarının Kırmızı Çizgileri

Türkiye'de sağlık hizmetlerinde tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri; başta Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Yönetmeliği ve Uluslararası Sağlık Turizmini ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik olmak üzere, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Türk Ticaret Kanunu gibi kapsamlı bir mevzuatla düzenlenmektedir.

Sağlık Turizminde Temel Reklam Kuralları

Sağlık turizmi kapsamında yapılacak tanıtımlarda uyulması gereken temel kurallar şunlardır:

• Hedef Kitle ve Dil: Tanıtımların muhatabı yabancı hastalar olmalı ve paylaşımlar yabancı dilde yapılmalıdır.

• Ayrı Web Sitesi ve Sosyal Medya Hesabı: Sağlık turizmi için ayrı web sitesi ve sosyal medya hesabı açılmalıdır.

• Yetki Belgesi Zorunluluğu: Sağlık tesisleri ve aracı kuruluşların sağlık turizmi yetki belgesini web sitelerinde yayınlamaları zorunludur.

• Kurumsal Kimlik ve Logolar: Tanıtım faaliyetlerinde tüm mecralarda "HealthTürkiye" logosunun kullanılması bir yükümlülüktür. Ayrıca web sitesi ismi ve URL'si, ruhsattaki ticaret ismi ile uyumlu olmalıdır.

• Aracı Kuruluşların Sınırı: Aracı şirketler, kendilerini bir sağlık tesisiymiş gibi göstermemeli; sadece aracılık ettiklerini açıkça belirtmelidir.

  
  

Görsel Paylaşımına İlişkin Sıkı Kurallar

Yönetmelik, özellikle "öncesi-sonrası" (before-after) paylaşımları ve diğer görsel içerikler için sert kriterler getirmektedir:

• Gerçeklik İlkesi: Videolarda ve fotoğraflarda yanıltıcı makyaj yapılamaz; görüntüler üzerinde teknolojik düzeltme veya sonradan değişiklik (filtre vb.) uygulanamaz.

• Teknik Şartlar: Öncesi ve sonrası görselleri aynı ortamda ve aynı teknik şartlarla çekilmelidir.

• Tarih ve Bilgi: Görsellerin üzerinde işlem tarihi ve görüntünün çekildiği tarih mutlaka belirtilmelidir. Ayrıca görselin gerçek bir hastaya mı ait olduğu yoksa alıntı mı olduğu kaynağıyla açıklanmalıdır.

• Yasaklı İçerikler: Ameliyat veya tıbbi müdahale anına ait görüntüler ile vücudun mahrem bölgelerine ait genel ahlaka aykırı içerikler kesinlikle paylaşılamaz.

• Zorunlu Uyarı Metni: Görsel içeriklerde "Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir." ifadesinin yer alması zorunludur.

  
  

Denetim ve Yaptırımlar

Kurallara aykırılık durumunda ciddi idari ve mali yaptırımlar öngörülmüştür:

• İdari Para Cezaları: Aykırılık halinde brüt hizmet gelirine oranlanarak idari para cezası kesilebilir.

• Faaliyet Durdurma ve İptal: İhlalin devamı halinde sağlık tesisinin poliklinik faaliyeti durdurulabilir veya Sağlık Turizmi Yetki Belgesi iptal edilebilir.

• Reklamı Durdurma İdari Para Cezası

• Hukuki ve Cezai Sorumluluk: Yanıltıcı bilgi verenler veya haksız rekabet fiilini kasten işleyenler hakkında iki yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası uygulanabilir. Türk Ticaret Kanunu kapsamında durdurma, önleme, maddi ve manevi tazminat ve menfaat devri istenebilir.

  
  

Uluslararası Karşılaştırma Almanya Örneği

Sağlık turizmi reklamlarında Türk mevzuatına uyulması yeterli değildir. Hedef ülke pazarlarındaki reklam kuralları dikkatle incelenmelidir.

Örneğin Türk mevzuatı öncesi sonrası fotoğraflarına belirli çerçevede izin veriyor olsa bile Almanya’da tıbbi gereklilik içermeyen estetik müdahalelerde "öncesi-sonrası" karşılaştırmalı görsellerin kullanılması ve reklamın çocuklara yönelik olması yasaklanmış olup, ihlal durumunda 50.000 Euro'ya kadar cezalar uygulanabilmektedir.

Detaylı açıklama için bkz. https://www.youtube.com/watch?v=cgEotYATibU